Vệ Sinh Công Nghiệp Sau Thi Công: Hai Lần Làm Trước Ngày Nhân Viên Vào

Bước cuối cùng trước khi bàn giao một văn phòng mới là vệ sinh công nghiệp sau thi công, và đây là steps hay bị xem nhẹ nhất dù nó quyết định ấn tượng đầu tiên của nhân viên với không gian. Bụi mịn từ thi công lắng trong nhiều ngày nên một lần lau không đủ, và lau sai hoá chất còn làm hỏng vĩnh viễn kính và lớp phủ sàn vừa hoàn thiện.

Bài viết này nêu vì sao phải vệ sinh hai lần, quy trình theo thứ tự từ trần xuống sàn, hoá chất đúng cho từng bề mặt, và năng suất thực tế để lập kế hoạch nhân sự.

Vì sao một lần vệ sinh công nghiệp không đủ

Bụi thi công không phải bụi thường. Cắt gạch, mài bả và chà nhám tạo ra bụi mịn kích thước rất nhỏ, nhẹ tới mức lơ lửng trong không khí nhiều giờ và tiếp tục lắng xuống các bề mặt trong 3 đến 5 ngày sau khi công tác gây bụi đã dừng.

Điều này có nghĩa nếu chỉ vệ sinh một lần ngay sau khi thi công xong, thì trong những ngày tiếp theo bụi vẫn lắng xuống và bề mặt lại bẩn. Nhân viên vào làm việc sẽ thấy lớp bụi mịn trên bàn, trên gờ cửa và trên thiết bị dù văn phòng "đã được dọn", và ấn tượng đầu tiên về không gian mới bị lớp bụi đó làm hỏng.

Cơ chế của vệ sinh hai lần là cắt bụi ở hai thời điểm: lần một lấy khối lượng bụi lớn ngay sau hoàn thiện thô, lần hai dọn lớp bụi lắng muộn sát ngày bàn giao. Giữa hai lần cần một khoảng chờ để bụi lơ lửng lắng hết, thường 3 đến 5 ngày. Bỏ lần hai là nguyên nhân số một khiến văn phòng mới trông bụi bặm trong tuần đầu vận hành.

Bụi mịn còn quan trọng vì nó ảnh hưởng tới cả hệ điều hoà. Trong lúc thi công, bụi bị hút vào lọc và dàn lạnh nếu điều hoà chạy, và bụi bám trong dàn khó lấy ra hơn nhiều so với trên bề mặt. Vì vậy vệ sinh sau thi công còn gồm việc kiểm và vệ sinh lọc điều hoà trước khi bàn giao, không chỉ lau các bề mặt nhìn thấy. Một hệ điều hoà bàn giao với lọc đầy bụi thi công sẽ thổi bụi ra khu làm việc trong những ngày đầu và giảm hiệu suất ngay từ đầu vòng đời.

Bảng quy trình vệ sinh theo bề mặt và hoá chất

Bảng dưới đây liệt kê thứ tự vệ sinh, hoá chất đúng và điều cấm cho từng bề mặt, dựa trên các đợt bàn giao mặt bằng ORIIN Concept. Thứ tự cột đầu là bắt buộc, đi từ trên xuống theo hướng bụi rơi.

Điều quan trọng nhất trong bảng nằm ở cột cuối: mỗi bề mặt có một loại hoá chất làm hỏng nó vĩnh viễn. Đây không phải chuyện làm sạch ít hay nhiều, mà là chuyện phá hoại bề mặt vừa hoàn thiện. Một đội vệ sinh khoán chung một loại hoá chất mạnh cho toàn văn phòng để "cho nhanh sạch" là rủi ro lớn nhất của steps này.

Process theo thứ tự trần xuống sàn

Thứ tự vệ sinh không phải quy ước mà là ràng buộc do trọng lực: bụi luôn rơi xuống, nên phải làm sạch từ trên xuống.

Trần và vách trước

Bắt đầu từ trần và hệ đèn: hút bụi và lau khô các gờ trần, mặt đèn, miệng gió điều hoà. Trần thường lau khô vì đa số là thạch cao không chịu nước. Sau đó tới vách và tường sơn, lau bằng khăn ẩm với dung dịch trung tính. Làm hai phần này trước vì bụi và nước bẩn từ chúng sẽ rơi xuống, và ta chưa lau sàn nên không sợ bẩn lại.

Kính rồi mới tới sàn

Kính lau sau vách vì nó cũng ở tầng cao và nước lau kính có thể chảy xuống sàn. Cuối cùng mới tới sàn — đây là bề mặt lau sau cùng vì mọi bụi và nước bẩn từ các steps trên đã rơi hết xuống nó. Lau sàn trước rồi mới lau trần là lỗi phổ biến khiến phải lau sàn lại lần nữa, mất gấp đôi công. Thiết bị vệ sinh và inox lau cuối cùng vì chúng ít bị ảnh hưởng bởi bụi rơi.

Xử lý vết cứng trước khi lau tổng

Trong mỗi steps còn một thứ tự nhỏ: xử lý vết cứng trước rồi mới lau tổng. Vết keo, sơn dính, xi măng khô, băng dính bảo vệ cần được cạo và bóc riêng trước khi lau cả bề mặt, vì nếu lau tổng trước thì các vết này vẫn còn và phải quay lại. Cạo vết cứng dùng dụng cụ đúng cho từng bề mặt — dao cạo nhựa cho kính để không xước, không dùng dao thép trên bề mặt sơn. Đây là phần tốn công nhất và cũng là lý do năng suất vệ sinh sau thi công thấp hơn nhiều vệ sinh thường.

Sai lầm hoá chất hay gặp nhất

Đây là phần đáng nhấn mạnh riêng vì hậu quả không sửa được và chi phí thay thế lớn.

Lau sàn vinyl bằng hoá chất kiềm mạnh là sai lầm phổ biến nhất. Sàn vinyl có một lớp phủ bảo vệ trên bề mặt, và kiềm mạnh ăn lớp phủ này. Sau khi lớp phủ bong, bề mặt vinyl lộ ra hút bẩn nhanh và xỉn màu, không đánh bóng lại được vì lớp phủ gốc đã mất. Với sàn vinyl vừa lắp, đây là hỏng ngay từ lần vệ sinh đầu, và phải phủ lại toàn bộ hoặc thay.

Kính là bề mặt thứ hai hay bị hỏng. Dung dịch có tính ăn mòn hoặc amoniac đậm dùng lâu làm mờ bề mặt kính và hỏng lớp phim dán nếu có. Kính mờ không phục hồi được, phải thay tấm. Gỗ phủ và laminate hỏng khi dùng chất tẩy mạnh hoặc để nước đọng lâu — nước ngấm qua khe cạnh làm phồng lõi ván. Cách bảo quản các bề mặt này về lâu dài nằm trong bài về bảo trì nội thất văn phòng .

Năng suất và nhân sự theo quy mô

Vệ sinh sau thi công chậm hơn nhiều so với vệ sinh thông thường, và tính đúng năng suất giúp lập kế hoạch nhân sự và thời gian.

Năng suất vệ sinh sâu sau thi công thường 40 đến 60m2 mỗi người mỗi ngày, so với 200 đến 300m2 của vệ sinh duy trì thông thường. Chênh lệch lớn này vì phải xử lý bụi bám cứng, vết keo, sơn dính, và xi măng khô trên bề mặt — mỗi vết cần cạo và lau riêng, không lau lướt được.

Với mặt bằng 400m2, mỗi lần vệ sinh cần khoảng 3 đến 4 người làm 2 đến 3 ngày. Tính cả hai lần thì tổng công vào khoảng 20 đến 30 ngày công cho toàn bộ mặt bằng. Mặt bằng lớn hơn hoặc hoàn thiện phức tạp hơn thì năng suất giảm và số công tăng theo. Đây là khoản cần có trong dự toán thi công, không phải chi phí phát sinh sau.

Vì sao nên tách đội vệ sinh khỏi đội thi công

Một quyết định đáng cân nhắc là dùng đội vệ sinh chuyên thay vì để đội thi công tự dọn. Đội thi công dọn được lớp phế thải lớn, nhưng vệ sinh sâu cần kỹ năng phân loại bề mặt và hoá chất, dụng cụ chuyên, và sự tỉ mỉ mà một đội vừa xong việc nặng thường không có. Đánh đổi ở đây là chi phí: thuê đội vệ sinh chuyên tốn thêm, nhưng nó tránh được rủi ro hỏng bề mặt do dùng sai hoá chất — một rủi ro mà chi phí sửa lớn hơn nhiều lần tiền thuê đội chuyên. Với văn phòng hoàn thiện cao, tách đội gần như luôn đáng.

Thời gian chờ trước ngày nhân viên vào

Vệ sinh không phải việc cuối cùng có thể làm sát giờ bàn giao, vì nó cần khoảng chờ ở cả hai đầu.

Trước lần vệ sinh thứ hai cần chờ 3 đến 5 ngày sau lần một để bụi lơ lửng lắng hết, như đã nói ở trên. Sau lần vệ sinh thứ hai cũng nên có 1 đến 2 ngày trước khi nhân viên vào, để nếu phát hiện chỗ chưa sạch thì còn dọn lại, và để mùi hoá chất vệ sinh bay hết. Một số dung dịch để lại mùi nhẹ trong vài giờ tới một ngày.

Điều này có nghĩa lịch vệ sinh phải lùi ngược từ ngày bàn giao: nếu nhân viên vào thứ Hai, lần hai làm thứ Sáu tuần trước, và lần một làm đầu tuần trước đó. Nén lịch này bằng cách bỏ khoảng chờ giữa hai lần là quay lại đúng vấn đề bụi lắng muộn mà vệ sinh hai lần sinh ra để giải quyết. Vệ sinh sau thi công là steps cuối trong chuỗi bàn giao, chi tiết toàn bộ chuỗi nằm trong bài về quy trình thi công nội thất văn phòng .

Một lưu ý cuối về nghiệm thu: lần vệ sinh thứ hai nên là điều kiện của buổi nghiệm thu bàn giao, không phải việc làm sau khi đã nghiệm thu. Nghiệm thu trên một mặt bằng còn bụi khiến khó phát hiện các lỗi hoàn thiện nhỏ như vết xước, chỗ sơn chưa đều, khe hở — chúng bị lớp bụi che. Nghiệm thu sau khi sạch thì mọi lỗi lộ rõ dưới ánh sáng, và đây là lần cuối cùng để yêu cầu nhà thầu xử lý trước khi nhận mặt bằng. Ghép hai việc này đúng thứ tự giúp buổi bàn giao thật sự là buổi kiểm tra cuối, không phải thủ tục.

Doanh nghiệp cần lập kế hoạch vệ sinh bàn giao cho mặt bằng cụ thể có thể xem các dự án ORIIN Concept đã bàn giao , tham khảo phạm vi dịch vụ , hoặc liên hệ ORIIN Concept để nhận quy trình vệ sinh theo bề mặt và lịch lùi từ ngày bàn giao.

Câu hỏi thường gặp về vệ sinh công nghiệp sau thi công

Vì sao vệ sinh công nghiệp sau thi công phải làm hai lần?

Bụi mịn từ cắt gạch, mài và bả tường lơ lửng trong không khí và lắng dần trong nhiều ngày sau khi thi công xong. Lần vệ sinh thứ nhất làm ngay sau hoàn thiện thô để lấy khối lượng bụi lớn, nhưng bụi vẫn tiếp tục lắng xuống các bề mặt trong 3 đến 5 ngày sau. Lần thứ hai làm sát ngày nhân viên vào để dọn lớp bụi lắng muộn này, đảm bảo bề mặt thật sự sạch.

Process vệ sinh sau thi công theo thứ tự nào?

Thứ tự bắt buộc là từ trên xuống dưới: trần trước, rồi vách, rồi kính, rồi sàn, cuối cùng là thiết bị. Lý do là bụi rơi xuống theo trọng lực, nên lau sàn trước rồi mới lau trần sẽ khiến bụi từ trần rơi xuống làm bẩn lại sàn vừa lau. Làm đúng thứ tự trên xuống thì mỗi bề mặt chỉ phải lau một lần.

Vệ sinh sau thi công một mặt bằng mất bao lâu?

Năng suất vệ sinh sâu sau thi công thường vào khoảng 40 đến 60m2 mỗi người mỗi ngày, thấp hơn nhiều so với vệ sinh thông thường vì phải xử lý bụi bám, vết keo, sơn và xi măng. Một mặt bằng 400m2 cần khoảng 3 đến 4 người làm 2 đến 3 ngày cho mỗi lần, tính cả hai lần thì tổng công vào khoảng 20 đến 30 ngày công.

Dùng sai hoá chất khi vệ sinh gây hậu quả gì?

Mỗi bề mặt cần đúng loại hoá chất, dùng sai làm hỏng vĩnh viễn. Lau sàn vinyl bằng hoá chất kiềm mạnh làm bong lớp phủ bảo vệ, sau đó sàn hút bẩn và xỉn không phục hồi được. Lau kính bằng dung dịch có tính ăn mòn làm mờ bề mặt. Dùng chất tẩy mạnh trên gỗ phủ làm ăn lớp sơn phủ. Những hư hỏng này xuất hiện ngay trong lần vệ sinh đầu và không sửa được.

Về người viết

Nội dung trên được biên soạn bởi Nguyễn Bá Định — Giám sát thi công tại ORIIN Concept, phụ trách tiến độ hiện trường, an toàn, nội quy toà nhà, xử lý phát sinh khi thi công. Các số liệu và ví dụ trong bài lấy từ hồ sơ dự án ORIIN Concept đã bàn giao, không phải tài liệu tham khảo lại.

Cần đánh giá cụ thể cho mặt bằng của bạn? Xem danh mục dự án đã hoàn thiện , tham khảo phạm vi dịch vụ hoặc liên hệ ORIIN Concept để nhận tư vấn về vệ sinh công nghiệp sau thi công.

Bài này thuộc cụm nội dung về thiết kế thi công nội thất văn phòng của ORIIN Concept — nơi tập hợp toàn bộ quy trình, đơn giá và tiêu chuẩn nghiệm thu mà chúng tôi áp dụng cho dịch vụ thiết kế thi công văn phòng trọn gói.