Phong Cách Industrial Cho Văn Phòng: Thô Mộc Nhưng Vẫn Chuẩn Vận Hành

Trong các phong cách nội thất văn phòng, phong cách thiết kế văn phòng industrial thường được chọn với hai lý do: vẻ thô mộc phù hợp doanh nghiệp công nghệ và sáng tạo, và giả định rằng để hở trần sẽ tiết kiệm chi phí.

Lý do đầu là hợp lý. Lý do thứ hai thì không đúng: khoản tiết kiệm từ việc bỏ trần thạch cao bị bù lại bởi ba khoản phát sinh khác. Bài viết này nêu điều kiện mặt bằng, các khoản chi phí thật, và những vấn đề kỹ thuật cần xử lý.

Điều kiện mặt bằng để phong cách industrial hoạt động

Không phải mặt bằng nào cũng phù hợp. Ba điều kiện cần kiểm tra trước khi chọn phong cách này.

Chiều cao thông thuỷ từ 3,2m trở lên. Đây là điều kiện cứng nhất. Để hở trần nghĩa là hệ ống gió, máng cáp và đường ống nằm trong tầm nhìn, và chúng chiếm 0,3 đến 0,5m chiều cao. Với trần 2,9m, sau khi để hở thì phần thấp nhất của ống gió chỉ còn cách sàn 2,4m, gây cảm giác đè nén ở khu vực đó.

Hệ thống kỹ thuật đi tương đối thẳng và có tổ chức. Nếu mặt bằng cũ có hệ ống chằng chịt do nhiều lần cải tạo, việc để hở sẽ phơi ra sự lộn xộn đó. Khi ấy chi phí sắp xếp lại hệ thống cao hơn chi phí làm trần che.

Sàn kết cấu bên trên ở trạng thái xử lý được. Mặt sàn bê tông có thể sơn phủ, nhưng nếu có vết loang, đường nứt hoặc phần vữa bám không đều thì cần xử lý trước, và đây là hạng mục hay bị bỏ khỏi dự toán.

Với mặt bằng không đạt ba điều kiện trên, cách dung hoà là để hở một phần: trần hở ở khu làm việc chung có chiều cao tốt nhất, còn trần thạch cao ở các khu vực có ống chạy nhiều. Cách này giữ được cảm giác industrial ở khu người dùng nhìn thấy nhiều nhất mà không phải trả giá bằng cảm giác đè nén ở những khu trần thấp hoặc ống chằng chịt.

Ba khoản phát sinh khi để hở trần

Khoản tiết kiệm khi bỏ trần thạch cao nằm trong khoảng 250.000 đến 400.000 đồng mỗi mét vuông. Ba khoản dưới đây là chỗ khoản tiết kiệm đó quay lại, và tổng của chúng thường vượt phần đã tiết kiệm.

Thi công MEP ở mức hoàn thiện

Đây là khoản lớn nhất. Khi hệ thống bị nhìn thấy, nó trở thành hạng mục hoàn thiện: ống gió phải thẳng và đều khoảng cách giá đỡ, máng cáp phải đi theo trục thống nhất, dây phải nằm trong máng không thả rơi, và mọi mối nối phải gọn. Chi phí nhân công cho phần này tăng 25 đến 40 phần trăm so với thi công che kín.

Cơ chế của mức tăng này là thời gian. Thi công che kín cho phép sai lệch giá đỡ 20 đến 30mm vì không ai nhìn, và thợ đi nhanh. Thi công hở đòi khoảng cách giá đỡ đều trong dung sai 5mm và cao độ đáy ống thẳng hàng, nên mỗi tuyến ống mất thêm thời gian căn chỉnh. Trên mặt bằng 400m2, phần MEP hở thường kéo dài thêm 4 đến 7 ngày so với đi âm trần, và đó là ngày công phải trả.

Sai lầm hiện trường điển hình là ký hợp đồng MEP theo đơn giá đi âm trần rồi mới quyết định để hở. Khi đó đội thi công đã đi ống theo tư duy che kín, và để đạt chuẩn hở phải tháo căn lại một phần — vừa mất vật tư giá đỡ vừa mất 3 đến 5 ngày. Quyết định hở hay kín phải chốt trước khi đội MEP vào, không đảo ngược rẻ được sau đó.

Xử lý âm học bù

Trần thạch cao và đặc biệt trần thả có tác dụng tiêu âm. Bỏ chúng đi làm thời gian vang tăng rõ. Cần bù bằng thảm sàn, tấm tiêu âm treo dạng baffle, và vách lửng trên mặt bàn. Chi phí khoảng 180.000 đến 350.000 đồng mỗi mét vuông sàn.

Con số vật lý đằng sau là thời gian vang. Văn phòng có trần thả giữ thời gian vang khoảng 0,5 đến 0,7 giây, mức dễ chịu cho hội thoại. Bỏ trần và để mặt bê tông cứng phản âm, thời gian vang tăng lên 1,2 đến 1,8 giây, đủ để tiếng nói ở bàn bên cạnh chồng lên nhau và độ rõ lời giảm. Tấm baffle treo bù lại phần hấp thụ đã mất, và diện tích baffle cần thường bằng 30 đến 50 phần trăm diện tích sàn để kéo thời gian vang về ngưỡng dễ chịu.

Sơn hoàn thiện mặt trên

Toàn bộ mặt sàn kết cấu, ống, giá đỡ và máng cáp cần sơn cùng một tông, thường màu đen hoặc xám đậm. Sơn tông đậm làm hệ thống lùi về phía sau thị giác thay vì nổi lên. Chi phí 120.000 đến 200.000 đồng mỗi mét vuông và cần thi công trước khi lắp đèn.

Lý do phải sơn trước khi lắp đèn là kỹ thuật phun. Sơn mặt trần hở làm bằng súng phun để phủ đều các mặt cong của ống và khe giá đỡ, và bụi sơn bay khắp thể tích trần. Nếu đèn, đầu báo và miệng gió đã lắp thì phải bọc che từng cái, vừa tốn công vừa dễ sót. Đảo thứ tự này là sai lầm làm phải vệ sinh lại toàn bộ thiết bị trên trần, mất 2 đến 3 ngày cho mặt bằng 400m2.

Tổng ba khoản này thường xấp xỉ hoặc vượt chi phí làm trần thạch cao. Do đó chọn industrial nên vì lý do thẩm mỹ và không gian, không vì tiết kiệm. Cách phân bổ ngân sách theo hạng mục nằm trong bài về chi phí thi công nội thất văn phòng .

Chiếu sáng khi không có trần giả

Không có trần giả nghĩa là không lắp được đèn panel âm trần, thứ chiếm phần lớn giải pháp chiếu sáng văn phòng thông thường. Ba phương án thay thế.

Đèn thanh treo dây. Treo từ sàn kết cấu xuống độ cao 2,4 đến 2,7m. Cho ánh sáng gần mặt bàn nên hiệu suất tốt, và bản thân đèn thành chi tiết thị giác. Cần tính vị trí theo lưới bàn làm việc, và cần đảm bảo không đâm vào đường ống. Độ cao treo là con số cần chốt sớm: treo cao hơn 2,7m thì độ rọi tại mặt bàn giảm và ánh sáng loang ra lối đi lãng phí, treo thấp hơn 2,4m thì đèn lọt vào tầm mắt người đứng và gây chói. Với trần kết cấu cao 3,2 đến 3,6m, dây treo dài 0,6 đến 1,1m là khoảng hợp lý.

Đèn ray. Ray gắn dọc trần, đèn rọi di chuyển được trên ray. Linh hoạt khi bố trí lại mặt bằng, nhưng độ rọi đều kém hơn nên cần kết hợp đèn bàn.

Đèn hắt lên mặt sàn kết cấu. Ánh sáng phản xạ từ mặt trên xuống, cho ánh sáng mềm. Chỉ hiệu quả khi mặt trên sơn màu sáng, mâu thuẫn với việc sơn tông đậm để ẩn hệ thống. Thường chỉ dùng ở khu tiếp khách.

Phương án phổ biến nhất là kết hợp đèn thanh treo cho khu làm việc và đèn ray cho khu tiếp khách. Một điểm hay bị bỏ qua là số mạch và điểm chờ điện trên trần hở: vì không có trần giả để luồn dây về sau, mọi điểm treo đèn phải có sẵn hộp nối và dây chờ đúng vị trí trước khi sơn hoàn thiện mặt trên. Thêm một điểm đèn sau khi đã sơn nghĩa là kéo dây nổi trong ống ghen, lộ ra và phá vẻ gọn, nên lưới đèn phải chốt cứng ở giai đoạn thiết kế chứ không điều chỉnh ở hiện trường như văn phòng trần giả. Yêu cầu độ rọi cần đạt nằm trong bài về tiêu chuẩn chiếu sáng văn phòng .

Vấn đề bụi và vệ sinh

Đây là vấn đề chỉ lộ ra sau vài tháng và ít được nói tới khi tư vấn.

Mặt sàn kết cấu và các đường ống tích bụi, và bụi rơi xuống mặt bàn bên dưới. Với văn phòng gần đường lớn hoặc trong khu vực nhiều xây dựng, hiện tượng này rõ.

Ba biện pháp cần làm ngay từ thi công:

• Sơn phủ toàn bộ mặt trên, kể cả ống và giá đỡ, để bề mặt nhẵn và ít bám bụi hơn bê tông thô.
• Đưa hút bụi trần vào lịch bảo trì, tần suất hai tới ba lần mỗi năm. Cần thiết bị hút có cần dài, và nên làm ngoài giờ.
• Kiểm tra lọc khí của hệ điều hoà với tần suất cao hơn thông thường, vì lượng bụi lơ lửng nhiều hơn.

Với văn phòng có thiết bị nhạy bụi như phòng server, không nên để hở trần ở khu đó. Lịch bảo trì tổng thể nằm trong bài về bảo trì nội thất văn phòng .

Một con số ít người tính khi so sánh: chi phí vệ sinh trần hở định kỳ. Hút bụi trần hở hai tới ba lần mỗi năm cần thiết bị cần dài và làm ngoài giờ, chi phí mỗi lượt cho mặt bằng 400m2 khoảng 3 đến 6 triệu đồng, tức 6 đến 18 triệu mỗi năm. Trần thạch cao gần như không có khoản này. Qua vòng đời năm năm, chênh lệch vệ sinh cộng dồn 30 đến 90 triệu — không lớn so với tổng đầu tư nhưng đủ để xoá phần tiết kiệm ban đầu từ việc bỏ trần, nên khi tư vấn cần đưa nó vào bài toán để chủ đầu tư quyết định trên số thật thay vì chỉ trên cảm giác tiết kiệm.

Materials đặc trưng của phong cách industrial

Bảng vật liệu của phong cách industrial gồm bê tông, kim loại đen, gỗ thô, kính khung mảnh và gạch mộc. Điều cần cân nhắc là mức độ, vì dùng quá nhiều làm không gian thành nặng và tối.

Tỉ lệ thực dụng cho văn phòng:

Điểm quan trọng: cần một tỉ lệ đáng kể bề mặt sáng và ấm để cân bằng. Văn phòng industrial dùng toàn bê tông và kim loại đen sẽ tối và lạnh, ảnh hưởng cảm nhận làm việc cả ngày. Gỗ ở mặt bàn và mặt tủ là chỗ cân bằng hiệu quả nhất vì đó là bề mặt gần người dùng nhất.

Về màu, bảng màu industrial vẫn nên giữ nguyên tắc hai tới ba tông chính, chi tiết trong bài về màu sắc trong thiết kế văn phòng .

Doanh nghiệp muốn áp dụng phong cách industrial cho mặt bằng cụ thể có thể xem các dự án ORIIN Concept đã bàn giao , tham khảo phạm vi dịch vụ , hoặc liên hệ ORIIN Concept để kiểm tra chiều cao thông thuỷ và tình trạng hệ thống kỹ thuật.

Câu hỏi thường gặp về phong cách thiết kế văn phòng industrial

Style industrial có tiết kiệm chi phí không?

Tiết kiệm phần trần thạch cao, khoảng 250.000 đến 400.000 đồng mỗi mét vuông, nhưng phát sinh ở ba chỗ: hệ MEP phải thi công gọn vì bị nhìn thấy, cần xử lý âm học bù cho việc mất trần tiêu âm, và cần sơn hoàn thiện mặt sàn kết cấu bên trên. Tổng thường ngang bằng, không tiết kiệm rõ.

Mặt bằng nào phù hợp phong cách industrial?

Cần chiều cao thông thuỷ từ 3,2m trở lên, vì để hở trần làm mất cảm giác chiều cao và cần dư địa. Với trần dưới 2,9m thì để hở gây cảm giác đè nén và ống gió chạy sát đầu. Ngoài ra mặt bằng cần hệ thống kỹ thuật đi tương đối thẳng, không chằng chịt.

Để hở trần có làm văn phòng ồn hơn không?

Có, đáng kể. Trần thạch cao và trần thả có tác dụng tiêu âm mà khi bỏ đi thì mất. Cần bù bằng thảm sàn, tấm tiêu âm treo dạng baffle, và vách lửng trên mặt bàn. Bỏ qua steps này là nguyên nhân phổ biến nhất khiến văn phòng industrial bị phàn nàn.

Trần hở có vấn đề về bụi không?

Có nếu không xử lý. Mặt sàn kết cấu bên trên và các đường ống tích bụi, và bụi rơi xuống mặt bàn. Cần sơn phủ toàn bộ mặt trên bao gồm ống và giá đỡ để bề mặt nhẵn, dễ vệ sinh, và cần đưa việc hút bụi trần vào lịch bảo trì định kỳ.

Về người viết

Nội dung trên được biên soạn bởi Trần Minh Huân — Kiến trúc sư tại ORIIN Concept, phụ trách phong cách thiết kế, ý tưởng thiết kế, triển khai hồ sơ kiến trúc nội thất. Các số liệu và ví dụ trong bài lấy từ hồ sơ dự án ORIIN Concept đã bàn giao, không phải tài liệu tham khảo lại.

Cần đánh giá cụ thể cho mặt bằng của bạn? Xem danh mục dự án đã hoàn thiện , tham khảo phạm vi dịch vụ hoặc liên hệ ORIIN Concept để nhận tư vấn về phong cách thiết kế văn phòng industrial.

Bài này thuộc cụm nội dung về thiết kế thi công nội thất văn phòng của ORIIN Concept — nơi tập hợp toàn bộ quy trình, đơn giá và tiêu chuẩn nghiệm thu mà chúng tôi áp dụng cho dịch vụ thiết kế thi công văn phòng trọn gói.