Thiết Kế Pantry Văn Phòng: Cấp Nước, Thoát Mùi Và Chỗ Ngồi Nghỉ

Trong mặt bằng văn phòng, thiết kế pantry văn phòng là hạng mục có nhiều ràng buộc kỹ thuật nhất trên mỗi mét vuông. Đây là khu duy nhất có nước cấp, nước thải, nhiệt từ thiết bị và mùi cùng lúc. Vị trí của nó thường không do thiết kế chọn mà do trục kỹ thuật của toà nhà quyết định.

Bài viết này nêu các ràng buộc theo thứ tự cứng nhắc giảm dần, kích thước theo số người, và ba lỗi kỹ thuật gặp lại nhiều nhất.

Ràng buộc thứ nhất: vị trí trục cấp thoát nước

Đây là ràng buộc cứng nhất và cần xác định trước mọi ý tưởng bố trí.

Nước cấp có thể kéo xa vì đi trong ống áp lực. Nước thải thì khác: nó chảy theo trọng lực và cần độ dốc tối thiểu 2 phần trăm, tức mỗi mét ống phải hạ 2cm. Với trần thông thuỷ có hạn, kéo ống thải 8m nghĩa là hạ 16cm, và khoảng đó thường không có.

Hệ quả thực tế: pantry phải nằm trong bán kính 4 đến 6m từ hộp gen thoát nước. Đặt xa hơn thì phải dùng bơm nước thải cưỡng bức, thiết bị này cần điện, gây ồn, và là điểm hỏng cần bảo trì.

Do đó bước đầu tiên khi thiết kế là hỏi ban quản lý toà nhà vị trí chính xác của hộp gen thoát nước và đường kính ống. Nhiều mặt bằng chỉ có một điểm thoát nước duy nhất, thường gần nhà vệ sinh, và điều đó gần như quyết định pantry phải ở đâu.

Khi buộc phải dùng bơm nước thải cưỡng bức

Có trường hợp vị trí pantry đã cố định vì lý do khác — gần cửa sổ lấy sáng, hoặc xa phòng họp — mà lại nằm ngoài bán kính thoát nước theo trọng lực. Lúc đó bơm cưỡng bức là giải pháp duy nhất, và cần biết trước ba chi phí đi kèm. Thiết bị bơm nước thải loại nhỏ cho pantry giá 4 đến 8 triệu đồng, cần một ổ điện riêng, và tạo tiếng ồn khoảng 45 đến 55 dB mỗi lần chạy. Con số dB này nghe không lớn nhưng vì bơm chạy ngắt quãng và bất chợt nên dễ gây khó chịu hơn tiếng ồn đều.

Đánh đổi thực tế: bơm cưỡng bức mở rộng vùng đặt pantry lên bán kính 15 đến 20m, nhưng thêm một điểm cần bảo trì định kỳ và một điểm có thể hỏng gây tràn nước. Với văn phòng thuê ngắn hạn dưới ba năm thì chấp nhận được; với văn phòng dài hạn thì nên ưu tiên đặt pantry gần trục nước tự nhiên ngay từ đầu để tránh phụ thuộc thiết bị.

Ràng buộc thứ hai: thoát mùi

Mùi thức ăn hâm lại là nguồn phàn nàn phổ biến nhất liên quan pantry, và nó không giải quyết được bằng cách đóng cửa.

Yêu cầu tối thiểu là quạt hút gắn tường nối vào trục gió thải của toà nhà, công suất tính theo thể tích phòng với 10 đến 15 lần đổi khí mỗi giờ. Với pantry 12m2 trần 2,8m, thể tích 34m3, cần quạt 340 đến 510m3 mỗi giờ.

Hai lỗi thường gặp. Thứ nhất là hút vào trần giả mà không nối ra trục thải: mùi chỉ chuyển từ pantry lên trần rồi lan sang khu khác. Thứ hai là chỉ có quạt hút mà không có đường cấp khí bù: cửa pantry đóng thì quạt không hút được vì không có khí vào, cần khe hở dưới cửa hoặc lưới thông gió.

Nếu toà nhà không có trục gió thải khả dụng, giải pháp còn lại là lọc than hoạt tính tuần hoàn. Hiệu quả thấp hơn và cần thay lõi định kỳ, nhưng vẫn tốt hơn không có gì. Yêu cầu thông gió chung nằm trong bài về tiêu chuẩn thông gió văn phòng .

Tính công suất quạt hút theo thể tích, không theo diện tích

Sai lầm hay gặp là chọn quạt theo diện tích sàn pantry. Con số đúng phải tính theo thể tích, vì mùi lấp đầy cả chiều cao phòng chứ không chỉ mặt sàn. Công thức là thể tích phòng nhân số lần đổi khí mỗi giờ. Pantry cần 10 đến 15 lần đổi khí, cao hơn khu làm việc thường chỉ cần 6 đến 8 lần, vì nguồn mùi tập trung và mạnh.

Ví dụ đầy đủ: pantry 16m2 trần cao 2,8m có thể tích 44,8m3. Ở mức 12 lần đổi khí, cần quạt 538m3 mỗi giờ. Nên chọn quạt có công suất dư 20 phần trăm để bù tổn thất trên đường ống, tức khoảng 650m3 mỗi giờ. Chọn sát mức tính toán mà không tính tổn thất ống là lý do nhiều quạt hút chạy vẫn không hết mùi: công suất ghi trên nhãn là công suất khi không tải, còn qua 4 đến 6m ống và một khúc uốn thì lưu lượng thực giảm 25 đến 35 phần trăm.

Kích thước theo số người sử dụng

Thông số bếp cần giữ: chiều dài mặt bếp tối thiểu 1,8m cho dưới 40 người, 2,4 đến 3m cho 40 đến 70 người. Chiều sâu mặt bếp 0,6m, chiều cao 0,85 đến 0,9m. Khoảng trống trước mặt bếp tối thiểu 1,0m, và 1,2m nếu có người đi qua phía sau người đang đứng.

Số lượng thiết bị theo kinh nghiệm: một tủ lạnh cho 25 người, một lò vi sóng cho 20 người, một ấm siêu tốc hoặc cây nước nóng cho 30 người. Thiếu thiết bị dẫn tới hàng chờ vào giờ trưa, và đó là lý do pantry bị cảm thấy chật dù diện tích đủ.

Cơ chế của cảm giác chật là dồn tải theo thời gian, giống phòng họp. Pantry 16m2 đủ rộng cho 40 người nếu họ tới rải đều, nhưng giờ trưa từ 11h30 đến 12h30 có thể 60 phần trăm số người cùng dùng trong một giờ. Nếu chỉ có một lò vi sóng, hàng chờ hâm nóng kéo dài và người ta xếp hàng đứng chiếm hết khoảng trống trước bếp. Cách chữa không phải nới diện tích mà là tăng số thiết bị và tách điểm dùng: đặt lò vi sóng ở một đầu, cây nước ở đầu kia, để hai dòng người không cắt nhau.

Ba lỗi kỹ thuật thường gặp

Không đủ ổ điện và tính sai phụ tải. Pantry là khu có mật độ thiết bị điện cao nhất trên mỗi mét vuông: lò vi sóng 1,2kW, ấm siêu tốc 2kW, cây nước nóng lạnh 0,8kW, tủ lạnh, máy pha cà phê. Tổng có thể vượt 6kW và cần nhánh điện riêng có aptomat riêng. Dùng chung nhánh với khu làm việc sẽ gây sụt điện hoặc nhảy aptomat vào giờ trưa. Cách tính phụ tải nằm trong bài về hệ thống điện văn phòng .

Chống thấm không đủ hoặc không có. Khu vực chậu rửa và dưới tủ lạnh cần chống thấm, vì rò rỉ nhỏ kéo dài sẽ làm hỏng sàn và lan sang khu bên cạnh. Phạm vi chống thấm nên rộng hơn khu ướt 0,5m mỗi phía, và cần bo lên chân tường 0,15m.

Bề mặt không chịu được sử dụng thực tế. Mặt bếp bị đặt đồ nóng, bị nước, bị dao cắt. Melamine và laminate thường không đủ; nên dùng đá nhân tạo hoặc inox cho mặt bếp. Tủ dưới chậu rửa cần vật liệu chịu ẩm, không dùng MDF thường.

Pantry văn phòng như khu nghỉ, không chỉ khu bếp

Ở phần lớn văn phòng, pantry là khu duy nhất nhân viên có thể rời khỏi chỗ ngồi mà không ra khỏi văn phòng. Điều đó làm nó mang chức năng nghỉ ngơi và trao đổi không chính thức, quan trọng hơn chức năng bếp.

Ba điều kiện để pantry thực sự được dùng làm chỗ nghỉ:

• Không nhìn thấy khu làm việc. Nếu ngồi ở pantry vẫn thấy màn hình và thấy người khác đang làm, cảm giác nghỉ không có. Cần vách hoặc hướng ngồi tách biệt.
• Có ánh sáng tự nhiên nếu được. Pantry đặt trong lõi tối là pantry chỉ dùng để lấy nước rồi đi ngay.
• Chỗ ngồi thoải mái hơn chỗ làm việc. Ghế cao bàn đứng phù hợp cho trao đổi ngắn, nhưng cần ít nhất vài chỗ ngồi thấp thoải mái.

Đánh đổi cần biết: pantry hấp dẫn thì cũng ồn hơn, nên khoảng cách tới phòng họp và khu tập trung phải đủ xa. Khoảng cách an toàn theo kinh nghiệm là tối thiểu 6m và có ít nhất một vách ngăn ở giữa. Đây là lý do pantry cạnh phòng họp là lỗi bố trí, chi tiết trong bài về quy hoạch mặt bằng văn phòng .

Chi tiết vận hành hay bị bỏ sót

Những thứ chỉ lộ ra sau vài tuần sử dụng.

1. Chỗ để rác phân loại. Cần tối thiểu hai thùng, có nắp, và chỗ đặt tính từ bản vẽ. Không có thì thùng rác đứng giữa lối đi.
2. Chỗ phơi khô ly cốc. Kệ ráo nước trên chậu rửa. Thiếu thì cốc ướt xếp trên mặt bếp.
3. Tủ chứa đồ khô và dụng cụ. Tính khoảng 0,3m3 cho mỗi 20 người.
4. Chỗ đặt thùng nước lớn. Nếu dùng bình nước 20 lít, cần chỗ chứa bình dự trữ, thường bị quên.
5. Đèn dưới tủ trên. Mặt bếp bị tủ trên che nên đèn trần không tới, cần đèn LED thanh dưới tủ.
6. Vòi nước có vòi rút hoặc miệng cao. Để rửa được bình nước và hộp cơm lớn.

Mục thứ tư và thứ sáu là hai mục hay bị quên nhất, và cả hai đều gây bất tiện hằng ngày. Vật liệu phù hợp cho từng bề mặt nằm trong bài về vật liệu nội thất văn phòng bền .

Vì sao chi tiết vận hành chỉ lộ ra sau khi dùng

Những mục trên có điểm chung: chúng không xuất hiện trong bản vẽ thiết kế vì bản vẽ mô tả trạng thái tĩnh, còn chúng chỉ cần thiết khi pantry vận hành hằng ngày. Bản vẽ thể hiện mặt bếp, tủ và thiết bị, nhưng không thể hiện dòng người dùng: ai đó rửa hộp cơm lớn cần vòi cao, ai đó xếp cốc ướt cần kệ ráo, rác phân loại cần hai thùng.

Cách phòng lỗi này là dựng kịch bản một ngày sử dụng ngay ở bước thiết kế: buổi sáng nhân viên tới cất đồ ăn trưa vào tủ lạnh, giữa buổi pha cà phê, trưa hâm nóng và rửa hộp, chiều đổ rác phân loại. Đi qua từng bước và hỏi chỗ này cần gì, thì phần lớn các mục hay quên sẽ tự lộ ra. Đây là cách kiểm rẻ nhất, chỉ tốn thời gian ở bàn thiết kế thay vì phát sinh sau khi bàn giao.

Doanh nghiệp cần thiết kế pantry cho mặt bằng cụ thể có thể xem các dự án ORIIN Concept đã bàn giao , tham khảo phạm vi dịch vụ , hoặc liên hệ ORIIN Concept để kiểm tra vị trí trục nước và phương án thoát mùi.

Câu hỏi thường gặp về thiết kế pantry văn phòng

Pantry văn phòng cần bao nhiêu mét vuông?

Với 30 đến 50 người, pantry chỉ có bếp nhỏ và bàn đứng cần 8 đến 12m2. Nếu có chỗ ngồi ăn cho 8 đến 12 người thì cần 18 đến 25m2. Quy tắc thực dụng là 0,35 đến 0,5m2 mỗi người cho pantry kết hợp chỗ ăn, tính theo số người thực tế có mặt cao điểm giờ trưa.

Pantry đặt ở đâu trong mặt bằng?

Gần trục cấp thoát nước của toà nhà, đây là ràng buộc mạnh nhất. Ngoài ra cần cách phòng họp và khu cần tập trung, có khả năng thoát mùi ra ngoài hoặc lên trục gió thải. Đặt pantry xa trục nước làm chi phí kéo ống tăng và tạo rủi ro về độ dốc thoát nước.

Có cần hút mùi cho pantry văn phòng không?

Cần, dù không nấu nướng. Mùi thức ăn hâm lại bằng lò vi sóng lan rất nhanh trong không gian mở và là nguồn phàn nàn phổ biến. Tối thiểu cần quạt hút gắn tường nối ra trục gió thải, công suất tính theo thể tích phòng đổi khí 10 đến 15 lần mỗi giờ.

Nên cho phép nấu nướng trong pantry không?

Phần lớn toà nhà văn phòng cấm nấu nướng có lửa vì lý do phòng cháy, chỉ cho phép thiết bị điện như lò vi sóng và ấm siêu tốc. Cần kiểm tra nội quy toà nhà trước khi thiết kế, vì nếu được phép dùng bếp điện thì yêu cầu về hút mùi và điện tăng đáng kể.

Về người viết

Nội dung trên được biên soạn bởi Hà Yến Nhi — Kiến trúc sư Nội thất tại ORIIN Concept, phụ trách vật liệu, màu sắc, ánh sáng, chi tiết nội thất và đồ rời. Các số liệu và ví dụ trong bài lấy từ hồ sơ dự án ORIIN Concept đã bàn giao, không phải tài liệu tham khảo lại.

Cần đánh giá cụ thể cho mặt bằng của bạn? Xem danh mục dự án đã hoàn thiện , tham khảo phạm vi dịch vụ hoặc liên hệ ORIIN Concept để nhận tư vấn về thiết kế pantry văn phòng.

Bài này thuộc cụm nội dung về thiết kế thi công nội thất văn phòng của ORIIN Concept — nơi tập hợp toàn bộ quy trình, đơn giá và tiêu chuẩn nghiệm thu mà chúng tôi áp dụng cho dịch vụ thiết kế thi công văn phòng trọn gói.