Thiết Kế Văn Phòng 200m2: Chia Zone Và Tuyến Giao Thông

Ở diện tích này, mặt bằng đủ lớn để cách người ta di chuyển và mức ồn phân bố trở thành vấn đề chính, thay cho việc chia phòng. Office design 200m2 là bài toán tổ chức: một trục giao thông rõ ràng và các zone chia theo độ ồn quyết định mặt bằng dùng tốt hay lộn xộn, chứ không phải số lượng phòng riêng.

Bài viết này đi qua trục giao thông chính và tuyến phụ, cách phân zone theo tiếng ồn, khoảng cách tới tiện ích, và cách lưới cột ràng buộc bố trí cụm bàn.

Trục giao thông: xương sống của mặt bằng văn phòng 200m2

Trên mặt bằng nhỏ, người ta đi đâu cũng gần nên tuyến đi lại không phải vấn đề. Ở 200m2, quãng đường từ góc này sang góc kia đủ dài để một tuyến giao thông rối gây lãng phí thời gian và cảm giác lộn xộn. Vì vậy steps đầu tiên không phải xếp bàn mà là vạch trục giao thông.

Trục chính nên là một đường thẳng xuyên mặt bằng, nối lối vào với các tiện ích chính — pantry, khu vệ sinh, phòng họp, lối thoát hiểm. Rộng 1200 đến 1500mm để hai người mang đồ tránh nhau và đáp ứng yêu cầu lối thoát hiểm. Từ trục chính rẽ ra các tuyến phụ 800 đến 1000mm dẫn vào từng cụm bàn.

Nguyên tắc là mọi điểm trên mặt bằng phải tới được tiện ích mà không đi vòng và không xuyên qua zone yên tĩnh của người khác. Một tuyến đi lại bắt người khu ngoài đi xuyên giữa khu tập trung để tới pantry là thiết kế sai — nó phá sự tập trung của cả một zone mỗi lần có người đi qua. Trên các mặt bằng đã bàn giao, một tuyến đi lại rối bắt người đi vòng qua ba tới bốn khúc quẹo để tới toilet không chỉ tốn thời gian mà còn tạo cảm giác mặt bằng chật hơn thực tế, vì mắt không đọc được cấu trúc rõ ràng. Cách bố trí tuyến đi lại đúng được trình bày trong bài về quy hoạch mặt bằng văn phòng .

Chia zone theo độ ồn: nguyên tắc quan trọng nhất

Sai lầm phổ biến khi chia mặt bằng lớn là chia theo phòng ban thay vì theo độ ồn. Chia theo phòng ban thì một khu có thể có cả người gọi điện liên tục lẫn người cần yên tĩnh ngồi cạnh nhau, và cả hai đều khổ. Chia theo độ ồn giải quyết gốc rễ: gom các hoạt động cùng mức tiếng vào một zone, và sắp các zone theo mức ồn tăng dần.

Ba zone theo mức ồn tăng dần

Ba zone điển hình là: zone yên tĩnh cho công việc cần tập trung sâu; zone hợp tác cho trao đổi nhóm, họp nhanh, làm việc chung; và zone ồn cho khu gọi điện, pantry, lễ tân, khu in ấn. Điều quan trọng là đặt chúng liền kề theo thứ tự ồn tăng dần, để âm thanh chuyển tiếp mượt từ yên tĩnh qua trung bình tới ồn, thay vì nhảy đột ngột từ khu tập trung sang khu ồn.

Cơ chế đằng sau nguyên tắc này là tiếng ồn giảm dần theo khoảng cách và theo vật cản. Đặt zone yên tĩnh cạnh zone ồn thì dù có vách ngăn, âm vẫn lọt qua ở mức đủ phá tập trung. Đặt zone hợp tác làm vùng đệm ở giữa thì tiếng ồn có quãng để tắt dần trước khi tới khu yên tĩnh. Các mức ồn cho phép theo loại không gian được nói kỹ trong bài về tiêu chuẩn độ ồn văn phòng .

Vật cản mềm giữa các zone

Ranh giới giữa các zone không nhất thiết phải là vách kín. Trên mặt bằng mở, vật cản mềm — tủ tài liệu cao ngang vai, dãy cây xanh, vách acoustic thấp — vừa chia zone về mặt thị giác vừa hấp thụ một phần âm mà không chặn ánh sáng hay tạo cảm giác đóng hộp. Một dãy tủ cao 1,4 đến 1,6m đủ cắt tầm nhìn ngang giữa hai zone và giảm vài dexiben tiếng ồn truyền ngang, trong khi vẫn cho ánh sáng đi qua phía trên. Đánh đổi là vật cản mềm không cách âm bằng vách kín, nên khi một zone cần yên tĩnh thật sự thì vẫn phải dùng vách đặc; vật cản mềm chỉ hợp cho ranh giới giữa các zone mở với nhau. Cơ chế hấp thụ âm của các vật liệu này nằm trong bài về vật liệu tiêu âm văn phòng .

Khu gọi điện cần xử lý riêng

Khu gọi điện là nguồn ồn khó chịu nhất vì giọng nói có tần số mà tai người rất nhạy. Trên mặt bằng 200m2 có đội bán hàng hay chăm sóc khách hàng, nên gom khu gọi điện về một phía cùng zone ồn, và cân nhắc vài buồng gọi điện (Buồng gọi điện) cho các cuộc quan trọng. Đặt vài người hay gọi điện rải rác trong khu mở yên tĩnh là cách chắc chắn làm cả khu đó mất tập trung. Trên các mặt bằng đã bàn giao, một đội mười người gọi điện liên tục đặt trong khu mở chung có thể đẩy mức ồn nền của cả sàn lên 8 đến 12 dexiben, đủ để những người làm việc cần tập trung phải đeo tai nghe cả ngày — một chi phí ẩn không hiện trên bản vẽ nhưng đo được bằng năng suất giảm.

Tỉ trọng diện tích các nhóm chức năng

Ở 200m2, việc phân bổ diện tích giữa các nhóm chức năng có thể đo bằng tỷ trọng, và có một dải hợp lý mà phần lớn văn phòng hiệu quả nằm trong đó. Bảng dưới đây là tỷ trọng diện tích theo nhóm chức năng, lấy từ các mặt bằng cỡ này chúng tôi đã bàn giao, để làm mốc so sánh khi kiểm tra một phương án bố trí.

Điều quan trọng nhất từ bảng này là khu làm việc mở phải giữ được quá nửa diện tích; nếu tổng phòng riêng và phòng họp vượt 30%, khu mở bị bóp và số chỗ ngồi tụt. Tỷ trọng giao thông 12 đến 15% nghe nhiều nhưng là chi phí bắt buộc của mặt bằng lớn — cắt xuống dưới thì tuyến đi lại chật và vi phạm lối thoát hiểm. Một cách đọc bảng hữu ích là dùng nó để bắt lỗi phương án: nếu một bản vẽ có khu mở chỉ 38% và phòng họp 22%, con số tự nó báo rằng mặt bằng đang bị chia quá tay, dù bản vẽ trông vẫn cân đối. So sánh giữa không gian mở và kín được phân tích trong bài về văn phòng không gian mở hay kín .

Khoảng cách tới tiện ích: đo từ chỗ ngồi xa nhất

Một chỉ số dễ bỏ qua nhưng quyết định trải nghiệm hằng ngày là khoảng cách từ chỗ ngồi xa nhất tới các tiện ích. Cách kiểm là lấy vị trí ngồi xa nhất trên mặt bằng rồi đo quãng đường đi thực tế — không phải đường chim bay — tới pantry, tới toilet, và tới lối thoát hiểm gần nhất.

Trên mặt bằng 200m2, mức hợp lý là chỗ xa nhất trong vòng 25 đến 30m tới pantry và toilet. Vượt mức này thì quãng đi lặp lại nhiều lần mỗi ngày trở thành phiền toái đo được: một người đi lấy nước năm lần một ngày, mỗi lần thêm 15m mỗi chiều là thêm 150m đi bộ mỗi ngày chỉ cho việc đó. Khoảng cách tới lối thoát hiểm thì không phải chuyện tiện lợi mà là ràng buộc an toàn, phải nằm trong giới hạn tiêu chuẩn hiện hành quy định, chi tiết trong bài về tiêu chuẩn lối thoát hiểm văn phòng .

Nếu có chỗ ngồi vượt ngưỡng khoảng cách, giải pháp không phải dời cả mặt bằng mà thêm một điểm tiện ích phụ — ví dụ một góc trà nước nhỏ ở đầu xa để giảm quãng tới pantry chính. Cần lưu ý điểm phụ này vẫn ràng buộc bởi đường nước, nên nó thường đặt được ở nơi có sẵn đầu chờ chứ không tuỳ ý; nếu không có đầu chờ gần đó thì một điểm trà nước dùng bình đóng thay vòi cấp là cách né được ràng buộc ống mà vẫn giảm quãng đi. Đây là bài toán sẽ lớn hơn nhiều ở quy mô 1000m2, xem bài về thiết kế văn phòng 1000m2 .

Lưới cột và cách nó ràng buộc cụm bàn

Ở 200m2, mặt bằng chắc chắn có nhiều cột, và lưới cột là ràng buộc cứng mà bố trí phải theo, không phải ngược lại. Bước cột điển hình trong toà nhà văn phòng là 8 đến 9m, và khoảng giữa hai cột này đủ cho hai tới ba dãy bàn.

Nguyên tắc là để cột rơi vào ranh giới — ranh giới giữa hai zone, trên tuyến giao thông, hoặc ở đầu một cụm bàn — chứ không giữa cụm làm việc. Cột giữa một cụm bốn bàn phá vỡ cụm đó và tạo ra vài chỗ ngồi có cột chắn ngay bên cạnh. Cách xử lý là đo vị trí cột thực tế trước, đặt trục giao thông và ranh giới zone trùng với lưới cột, rồi mới xếp cụm bàn vào khoảng trống giữa các cột.

Cột cũng là cơ hội chứ không chỉ là trở ngại: một cột nằm đúng chỗ có thể tích hợp thành đầu một dãy tủ tài liệu, một bảng ghi chú, hoặc một điểm treo màn hình. Việc xử lý cột khéo hay vụng là một trong những thứ phân biệt mặt bằng được quy hoạch kỹ với mặt bằng xếp bàn theo cảm tính, và nguyên tắc bố trí cụm bàn quanh cột nằm trong bài về bố trí chỗ ngồi văn phòng .

Khi doanh nghiệp lớn hơn nữa, hệ thống kỹ thuật bắt đầu quyết định mặt bằng nhiều hơn cả cách chia zone, và đó là bài toán riêng của quy mô lớn hơn, xem bài về thiết kế văn phòng 300m2 .

Doanh nghiệp đang chuẩn bị mặt bằng cỡ này có thể xem các dự án ORIIN Concept đã bàn giao , tham khảo phạm vi dịch vụ , hoặc liên hệ ORIIN Concept để nhận phương án chia zone cụ thể.

Câu hỏi thường gặp về thiết kế văn phòng 200m2

Văn phòng 200m2 nên chia thành mấy zone?

Cách chia phổ biến là ba zone theo độ ồn: zone yên tĩnh cho công việc cần tập trung, zone hợp tác cho trao đổi nhóm và họp, và zone ồn cho khu gọi điện, pantry, lễ tân. Đặt ba zone này liền kề nhau theo mức ồn tăng dần giúp âm thanh không nhảy đột ngột từ khu tập trung sang khu ồn, đó là nguyên tắc quan trọng nhất khi chia zone trên mặt bằng cỡ này.

Trục giao thông trong văn phòng 200m2 rộng bao nhiêu?

Trục giao thông chính nên rộng 1200 đến 1500mm để hai người mang đồ tránh nhau và đủ cho lối thoát hiểm, các tuyến phụ giữa các dãy bàn giữ 800 đến 1000mm. Trục chính nên là một đường thẳng xuyên mặt bằng nối lối vào với các tiện ích, tránh bắt người đi vòng, vì tuyến đi lại rối là nguyên nhân của cảm giác lộn xộn dù mặt bằng thực ra đủ rộng.

Khoảng cách từ chỗ ngồi tới pantry và toilet bao xa là hợp lý?

Trên mặt bằng 200m2, chỗ ngồi xa nhất nên trong vòng 25 đến 30m tới pantry và toilet, và trong vòng khoảng cách tới lối thoát hiểm mà tiêu chuẩn hiện hành quy định. Nếu có chỗ ngồi vượt quá mức này thì nên cân nhắc thêm một điểm tiện ích phụ, vì quãng đi lại quá dài lặp lại nhiều lần mỗi ngày làm giảm hiệu quả và gây khó chịu.

Lưới cột ảnh hưởng thế nào tới bố trí văn phòng 200m2?

Lưới cột quyết định cách xếp cụm bàn và đặt vách. Bước cột điển hình 8 đến 9m cho phép đặt hai tới ba dãy bàn giữa hai cột mà không vướng, nhưng cột phải rơi vào ranh giới zone hoặc tuyến giao thông chứ không giữa cụm làm việc. Đo lưới cột thực tế trước khi vẽ zone giúp tránh những chỗ ngồi có cột chắn ngay bên cạnh.

Về người viết

Nội dung trên được biên soạn bởi Đinh Châu Nhật Tảo — Kiến trúc sư Premium tại ORIIN Concept, phụ trách quy hoạch mặt bằng, tiêu chuẩn diện tích, tổ chức không gian. Các số liệu và ví dụ trong bài lấy từ hồ sơ dự án ORIIN Concept đã bàn giao, không phải tài liệu tham khảo lại.

Cần đánh giá cụ thể cho mặt bằng của bạn? Xem danh mục dự án đã hoàn thiện , tham khảo phạm vi dịch vụ hoặc liên hệ ORIIN Concept để nhận tư vấn về thiết kế văn phòng 200m2.

Bài này thuộc cụm nội dung về thiết kế thi công nội thất văn phòng của ORIIN Concept — nơi tập hợp toàn bộ quy trình, đơn giá và tiêu chuẩn nghiệm thu mà chúng tôi áp dụng cho dịch vụ thiết kế thi công văn phòng trọn gói.