Thiết Kế Văn Phòng Theo Phong Thủy Mà Không Phá Công Năng

Với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, thiết kế văn phòng theo phong thủy là yêu cầu thật cần đáp ứng. Vấn đề thường gặp không phải bản thân yêu cầu mà là thời điểm nó được nêu ra: sau khi phương án mặt bằng đã chốt, khi mọi điều chỉnh đều tốn kém.

Điều ít được nói tới là phần lớn yêu cầu phong thủy về vị trí và hướng lại trùng với nguyên tắc thiết kế công năng, nên áp dụng chúng không phải đánh đổi. Chỉ một số ít thật sự xung đột, và đó là phần cần xử lý sớm.

Bảng phân loại yêu cầu và cách xử lý

Bảng dưới đây phân loại các nhóm yêu cầu phong thủy hay gặp theo mức độ xung đột với công năng, và cách xử lý tương ứng. Cách phân loại này giúp tách sớm phần dung hoà được khỏi phần cần thương lượng, thay vì xử lý từng yêu cầu rời rạc.

Điều quan trọng nhất trong bảng là ba hàng đầu chiếm phần lớn số lượng yêu cầu thực tế, và cả ba đều dung hoà được. Chỉ hai hàng cuối cần trao đổi, và hàng cuối là ranh giới cứng cần nói thẳng ngay từ đầu.

Những yêu cầu trùng với nguyên tắc công năng

Năm yêu cầu dưới đây thường được nêu dưới góc phong thủy, nhưng đều có lý do công năng độc lập.

Không ngồi lưng ra cửa. Lý do công năng: người ngồi bị giật mình khi có người vào và cảm thấy bị quan sát. Đây là phàn nàn phổ biến nhất trong các văn phòng mở, hoàn toàn không liên quan tín ngưỡng.

Không ngồi lưng ra cửa sổ. Lý do công năng: ánh sáng phía sau làm mặt tối trong cuộc gọi video và gây chói cho người đối diện. Ngoài ra nhiệt từ cửa sổ hướng tây gây khó chịu ở lưng.

Không đặt bàn dưới dầm lộ. Lý do công năng: dầm lộ làm giảm chiều cao thông thuỷ cục bộ, gây cảm giác đè nén và thường vướng khi đứng lên. Với dầm thấp dưới 2,3m thì đây còn là vấn đề an toàn.

Lối vào thông thoáng, không bị vật chắn. Lý do công năng: đây chính là nguyên tắc về luồng di chuyển và về đường thoát hiểm. Lối vào bị chắn là lỗi thiết kế bất kể góc nhìn nào.

Không đặt chỗ làm việc đối diện trực tiếp cửa nhà vệ sinh. Lý do công năng: mùi và tiếng ồn từ việc mở đóng cửa liên tục.

Cả năm điều này nên là mặc định trong mọi thiết kế, và khi chủ đầu tư nêu chúng như yêu cầu phong thủy thì đơn vị thiết kế chỉ cần xác nhận là đã tính. Chi tiết về hướng ngồi nằm trong bài về bố trí chỗ ngồi văn phòng .

Ba yêu cầu thường xung đột và cách xử lý

Hướng bàn cố định theo mệnh chủ. Xung đột khi hướng được chỉ định nhìn thẳng ra cửa sổ hướng tây, gây chói và nóng buổi chiều.

Cách xử lý trung gian: giữ hướng chỉ định nhưng thêm rèm chắn sáng hoặc phim cách nhiệt, và dịch bàn lùi vào 1,5 đến 2m khỏi cửa sổ. Hướng vẫn đúng, còn vấn đề chói được xử lý bằng kỹ thuật. Nếu hướng chỉ định làm bàn nằm giữa lối đi thì cần thương lượng, vì đây là xung đột không có giải pháp kỹ thuật.

Vị trí cửa chính cần dịch. Xung đột khi cửa vào đã cố định theo thiết kế toà nhà và không được thay đổi.

Cách xử lý: giữ cửa vật lý nhưng tạo một lối vào thứ hai bên trong bằng vách và cửa nội bộ, để hướng thực tế người bước vào khu làm việc khác hướng cửa toà nhà. Cách này tốn thêm diện tích tiền phòng nhưng giải quyết được yêu cầu.

Không có góc nhọn chỉ vào chỗ ngồi. Xung đột khi mặt bằng có cột lệch trục hoặc góc chéo do hình dạng sàn.

Cách xử lý: bo tròn hoặc vát cạnh các góc cột trong tầm ảnh hưởng, hoặc đặt tủ cao che góc. Cách thứ hai vừa giải quyết yêu cầu vừa thêm chỗ lưu trữ, thường được chấp nhận dễ hơn.

Nguyên tắc chung khi xử lý xung đột

Có một nguyên tắc chạy xuyên cả ba trường hợp trên: tách yêu cầu thành phần hướng và phần hệ quả kỹ thuật, giữ phần hướng và xử lý phần hệ quả. Yêu cầu hướng bàn về bản chất là về hướng nhìn, còn chói và nóng là hệ quả kỹ thuật của hướng đó; giữ hướng và chặn chói bằng rèm là cách thoả mãn cả hai. Cách tư duy này giải quyết được phần lớn xung đột mà không buộc chủ đầu tư chọn giữa niềm tin và tiện nghi.

Chỉ khi phần hướng trực tiếp phá vỡ công năng cốt lõi — bàn chắn lối đi, cửa chặn đường thoát hiểm — thì mới là xung đột thật không có giải pháp trung gian. Phân biệt được hai loại này ngay từ đầu giúp cuộc trao đổi tập trung vào số ít điểm thật sự cần quyết định, thay vì tranh luận trên mọi yêu cầu.

Thời điểm đưa yêu cầu phong thủy vào quy trình thiết kế

Yêu cầu phong thủy phải nằm trong bản mô tả nhu cầu ở bước đầu, trước khi lập phương án mặt bằng. Lý do đơn giản: những yêu cầu về hướng bàn của người điều hành, vị trí cửa và vị trí phòng làm việc chính đều ảnh hưởng cấu trúc mặt bằng.

Nếu đưa vào sau khi đã chốt phương án, hệ quả là phải làm lại từ bước ba của quy trình thiết kế, mất 7 đến 10 ngày và có thể phát sinh chi phí thiết kế. Quy trình đầy đủ nằm trong bài về thiết kế nội thất văn phòng chuyên nghiệp .

Cách làm hiệu quả nhất là để chuyên gia phong thủy và đơn vị thiết kế trao đổi trực tiếp ở bước khảo sát. Khi cả hai cùng xem mặt bằng, phương án dung hoà tìm ra nhanh hơn nhiều so với việc chủ đầu tư truyền đạt yêu cầu qua lại.

Những yếu tố dung hoà được bằng vật liệu và màu

Một số yêu cầu về ngũ hành và màu sắc dung hoà được mà không ảnh hưởng công năng, vì chúng thuộc lớp hoàn thiện chứ không thuộc cấu trúc.

• Màu sắc theo mệnh. Có thể áp dụng ở mảng nhấn, vách sau quầy lễ tân hoặc mặt tủ, mà không cần đổi bảng màu tổng thể. Cần lưu ý màu bão hoà cao trên diện rộng gây mệt mắt, nên dùng ở mảng nhỏ. Nguyên tắc chọn màu nằm trong bài về màu sắc trong thiết kế văn phòng .
• Vật liệu theo ngũ hành. Gỗ, kim loại, đá, kính đều là vật liệu thông dụng trong nội thất văn phòng, nên việc ưu tiên một nhóm không tạo giới hạn kỹ thuật nào.
• Cây xanh ở vị trí chỉ định. Trùng với nguyên tắc thiết kế sinh học, và có lợi ích thực tế về chất lượng không khí cảm nhận. Loại cây sống được trong văn phòng nằm trong bài về cây xanh trong văn phòng .
• Hình dạng bàn và cạnh bo tròn. Bàn bo góc an toàn hơn bàn cạnh vuông, đặc biệt ở khu có nhiều người đi lại.

Nhóm yếu tố này chiếm phần lớn danh sách yêu cầu trong thực tế, và chúng gần như luôn dung hoà được. Điều cần tránh là để chúng làm tăng chi phí đáng kể: một mảng đá tự nhiên theo yêu cầu ngũ hành có thể thay bằng đá nhân tạo cùng tông với chi phí thấp hơn nhiều.

Vì sao lớp hoàn thiện dễ dung hoà hơn lớp cấu trúc

Lý do nhóm yếu tố này dễ đáp ứng nằm ở chỗ chúng thuộc lớp hoàn thiện, không thuộc lớp cấu trúc. Màu sơn, mặt tủ, loại đá ốp là những thứ quyết định muộn trong quy trình và thay đổi không kéo theo sửa mặt bằng. Đổi màu một mảng vách nhấn chỉ là đổi mã sơn trên bản vẽ hoàn thiện, không ảnh hưởng vị trí vách hay tuyến kỹ thuật.

Ngược lại, hướng bàn và vị trí cửa thuộc lớp cấu trúc mặt bằng, quyết định sớm và ràng buộc mọi thứ đi sau. Đây là lý do nên gom các yêu cầu lớp hoàn thiện lại xử lý ở giai đoạn chọn vật liệu, còn yêu cầu lớp cấu trúc phải đưa vào ngay bước mô tả nhu cầu. Trộn lẫn hai loại và xử lý cùng lúc là nguồn của phần lớn lúng túng trong trao đổi phong thủy.

Ranh giới cần nói rõ với chủ đầu tư

Có ba nhóm yêu cầu mà đơn vị thiết kế nên nói thẳng là không thể đáp ứng, và nêu lý do cụ thể.

Yêu cầu vi phạm quy định phòng cháy. Dịch lối thoát hiểm, thu hẹp chiều rộng đường thoát, hoặc bỏ đầu phun sprinkler. Đây là yêu cầu pháp lý và không có ngoại lệ. Chi tiết trong bài về quy định PCCC văn phòng .

Yêu cầu ảnh hưởng kết cấu toà nhà. Khoan cắt dầm, cột, hoặc sàn để dịch trục kỹ thuật. Ban quản lý toà nhà sẽ không chấp thuận.

Yêu cầu làm mật độ chỗ ngồi vượt ngưỡng an toàn. Nếu để đáp ứng hướng bàn mà phải nhồi thêm chỗ ngồi vào khu chật, kết quả là lối đi hẹp và đường thoát hiểm không đạt.

Với ba nhóm này, cách xử lý là nêu rõ giới hạn kèm lý do kỹ thuật hoặc pháp lý ngay từ đầu, và đề xuất phương án gần nhất có thể. Việc im lặng nhận yêu cầu rồi không làm được sẽ tạo tranh chấp ở giai đoạn nghiệm thu.

Cách nêu ranh giới mà không làm mất lòng

Điểm khó không phải bản thân ranh giới mà là cách trình bày. Một yêu cầu vi phạm quy định phòng cháy nếu bị từ chối bằng câu nói suông dễ bị hiểu là đơn vị thiết kế không muốn làm. Cách hiệu quả là dẫn đúng điều khoản quy định và giải thích hệ quả cụ thể: dịch lối thoát hiểm làm đường thoát không đạt chiều rộng tối thiểu, và khi nghiệm thu phòng cháy không đạt thì toàn bộ mặt bằng không được đưa vào sử dụng. Con số và hệ quả pháp lý thuyết phục hơn lời từ chối chung.

Đi kèm mỗi ranh giới nên có một phương án gần nhất. Không dịch được lối thoát hiểm thì đề xuất điều chỉnh vị trí khác trong khu để đạt ý đồ phong thủy mà không đụng đường thoát. Cách trao đổi này giữ được quan hệ và cho chủ đầu tư thấy đơn vị thiết kế đang tìm giải pháp trong giới hạn cho phép, không phải đang bác bỏ. Đây cũng là cách phân biệt ranh giới cứng thật sự với những yêu cầu chỉ cần xử lý kỹ thuật, tránh gộp nhầm hai loại và từ chối cả phần lẽ ra làm được.

Doanh nghiệp có yêu cầu phong thủy cho mặt bằng cụ thể có thể xem các dự án ORIIN Concept đã bàn giao , tham khảo phạm vi dịch vụ , hoặc liên hệ ORIIN Concept để trao đổi ngay từ bước khảo sát.

Câu hỏi thường gặp về thiết kế văn phòng theo phong thủy

Yêu cầu phong thủy nào trùng với nguyên tắc thiết kế công năng?

Khá nhiều: không ngồi lưng ra cửa, không ngồi lưng ra cửa sổ, không đặt bàn dưới dầm lộ, lối vào thông thoáng không bị chắn, và không đặt chỗ làm việc đối diện trực tiếp nhà vệ sinh. Cả năm điều này đều có lý do công năng độc lập, nên áp dụng không phải đánh đổi gì.

Nên trao đổi yêu cầu phong thủy ở giai đoạn nào?

Ngay ở bước mô tả nhu cầu, trước khi lập phương án mặt bằng. Yêu cầu về hướng bàn của người điều hành hoặc vị trí cửa chính ảnh hưởng cấu trúc mặt bằng, nên đưa vào sau khi đã chốt phương án sẽ phải làm lại. Đây là mục cần có trong bản mô tả nhu cầu.

Yêu cầu phong thủy nào thường xung đột với công năng?

Ba yêu cầu hay xung đột nhất: hướng bàn cố định theo mệnh chủ khi hướng đó nhìn thẳng ra cửa sổ tây gây chói, vị trí cửa chính cần dịch khi cửa đã cố định theo toà nhà, và yêu cầu không có góc nhọn chỉ vào chỗ ngồi khi mặt bằng có cột lệch trục. Cả ba đều có cách xử lý trung gian.

Có cần thuê chuyên gia phong thủy riêng không?

Nếu doanh nghiệp coi trọng yếu tố này thì nên, và nên làm song song với bước khảo sát chứ không sau khi có bản vẽ. Đơn vị thiết kế và chuyên gia phong thủy trao đổi trực tiếp sẽ tìm được phương án dung hoà nhanh hơn nhiều so với việc chủ đầu tư truyền đạt lại.

Về người viết

Nội dung trên được biên soạn bởi Trần Minh Huân — Kiến trúc sư tại ORIIN Concept, phụ trách phong cách thiết kế, ý tưởng thiết kế, triển khai hồ sơ kiến trúc nội thất. Các số liệu và ví dụ trong bài lấy từ hồ sơ dự án ORIIN Concept đã bàn giao, không phải tài liệu tham khảo lại.

Cần đánh giá cụ thể cho mặt bằng của bạn? Xem danh mục dự án đã hoàn thiện , tham khảo phạm vi dịch vụ hoặc liên hệ ORIIN Concept để nhận tư vấn về thiết kế văn phòng theo phong thủy.

Bài này thuộc cụm nội dung về thiết kế thi công nội thất văn phòng của ORIIN Concept — nơi tập hợp toàn bộ quy trình, đơn giá và tiêu chuẩn nghiệm thu mà chúng tôi áp dụng cho dịch vụ thiết kế thi công văn phòng trọn gói.