Thiết Kế Văn Phòng 100m2: Ngưỡng Bắt Đầu Có Phòng Riêng
100m2 là ngưỡng đầu tiên đủ để có phòng riêng mà khu mở không sụp. Câu hỏi là một phòng lớn hay hai phòng nhỏ, và đường ống nước tới pantry ràng buộc vị trí ra sao.
Ở diện tích này, lần đầu tiên có đủ chỗ để làm phòng riêng mà không khiến khu làm việc mở sụp xuống mức không dùng được. Thiết kế văn phòng 100m2 là bài toán ngưỡng: đủ để có một tới hai phòng riêng, nhưng mỗi phòng thêm vào đều lấy trực tiếp từ khu mở, nên câu hỏi trọng tâm là chia phòng thế nào và đặt pantry ở đâu.
Bài viết này nêu một phòng họp và một phòng giám đốc lấy bao nhiêu m2, khi nào nên hai phòng nhỏ thay một phòng lớn, và vì sao đường ống nước quyết định vị trí pantry.
Ngưỡng phòng riêng: vì sao 100m2 mới bắt đầu chia được
Dưới 100m2, mỗi phòng kín lấy đi một tỷ lệ diện tích lớn tới mức khu mở không còn đủ chỗ — như đã phân tích trong bài về thiết kế văn phòng 50m2 , một phòng họp kín trên 50m2 ăn mất một phần năm mặt bằng. Đến 100m2, cùng một phòng họp 10m2 chỉ chiếm một phần mười, và đó là khác biệt giữa "khu mở phải hy sinh" và "khu mở vẫn đủ dùng".
Đây là lý do 100m2 được gọi là ngưỡng. Không phải con số kỳ diệu, mà là điểm mà tỷ lệ diện tích phòng kín trên tổng mặt bằng giảm xuống mức chấp nhận được. Cùng một phòng kín, đặt trên mặt bằng lớn hơn thì "rẻ" hơn về mặt tỷ trọng diện tích.
Hệ quả thực tế: ở 100m2, doanh nghiệp lần đầu có thể trả lời "có" cho câu hỏi phòng giám đốc riêng và phòng họp kín, thay vì phải ghép chức năng như trên mặt bằng nhỏ. Nhưng cũng chỉ được một tới hai phòng, không phải thoải mái chia. Sai lầm thường gặp ở ngưỡng này là mang tâm lý "cuối cùng cũng có chỗ" rồi chia quá nhiều phòng: một phòng giám đốc, một phòng họp, một phòng phó giám đốc, một phòng kế toán riêng — và khu mở lại co về đúng tình trạng chật như hồi 50m2. Ngưỡng 100m2 mở ra khả năng có phòng riêng, không phải giấy phép chia thoải mái, và kỷ luật giữ số phòng ở mức tối thiểu cần thiết là điều phân biệt một mặt bằng 100m2 dùng tốt với một mặt bằng bị băm vụn.
Một phòng họp và một phòng giám đốc lấy bao nhiêu m2
Trước khi vẽ, cần biết mỗi loại phòng chiếm bao nhiêu để tính phần còn lại cho khu mở. Bảng dưới đây trình bày hai phương án phân bổ diện tích trên cùng 100m2 — một phương án ưu tiên phòng riêng, một phương án ưu tiên khu mở — để thấy rõ mỗi lựa chọn đổi lấy gì.
| Hạng mục | Phương án A: ưu tiên phòng riêng | Phương án B: ưu tiên khu mở |
|---|---|---|
| Phòng giám đốc | 14m2 | 0m2 (ngồi khu mở) |
| Phòng họp | 12m2 | 8m2 |
| Pantry | 6m2 | 5m2 |
| Lễ tân / tiếp khách | 6m2 | 4m2 (ghép khu mở) |
| Lối đi và kỹ thuật | 12m2 | 10m2 |
| Khu làm việc mở còn lại | 50m2 (~14 chỗ) | 73m2 (~20 chỗ) |
Chênh lệch giữa hai phương án là 6 chỗ ngồi. Đó là cái giá của một phòng giám đốc riêng và các phòng rộng rãi hơn. Không có phương án nào đúng tuyệt đối: công ty coi trọng vị thế lãnh đạo và tiếp khách trang trọng chọn A, công ty coi trọng số chỗ và không khí mở chọn B. Một cách trung gian hay dùng là phương án A nhưng cho phòng giám đốc kiêm luôn phòng họp nhỏ khi cần tiếp khách quan trọng, tức gộp hai chức năng ít trùng giờ vào một phòng để tiết kiệm 8 đến 10m2 mà vẫn giữ được vị thế riêng cho lãnh đạo. Nguyên tắc bố trí phòng lãnh đạo được nói kỹ trong bài về thiết kế phòng giám đốc .
Một phòng lớn hay hai phòng nhỏ
Khi đã quyết có phòng họp, câu hỏi tiếp theo là một phòng lớn hay hai phòng nhỏ. Đây không phải lựa chọn thẩm mỹ mà là bài toán tần suất trùng giờ.
Đếm cuộc họp theo quy mô
Cách quyết đúng là ghi lại một tuần họp thực tế: mỗi cuộc mấy người, kéo dài bao lâu, có trùng giờ với cuộc khác không. Nếu phần lớn cuộc họp là ba tới bốn người và thường có hai cuộc trùng giờ, thì hai phòng 6 đến 8m2 phục vụ tốt hơn một phòng 12m2 — vì một phòng lớn dù trống 8 chỗ vẫn chỉ chứa được một cuộc tại một thời điểm. Ngược lại, nếu công ty hay họp toàn đội 10 người, một phòng lớn là bắt buộc và hai phòng nhỏ vô dụng cho nhu cầu đó.
Chi phí của việc chia đôi
Chia một phòng lớn thành hai phòng nhỏ không miễn phí: thêm một bộ vách, một cửa, một bộ đèn và điều hoà, cộng thêm phần diện tích vách chiếm chỗ. Trên thực tế hai phòng 7m2 tốn nhiều hơn một phòng 14m2 khoảng 15 đến 20% chi phí hoàn thiện khu đó, và lấy đi thêm 1 đến 2m2 cho bề dày vách và lối vào. Đánh đổi này chỉ đáng khi tần suất trùng giờ đủ cao; nếu không, một phòng lớn linh hoạt hơn vì vẫn họp nhóm nhỏ được, chỉ là không họp song song. Các nguyên tắc chi tiết cho khu họp nằm trong bài về thiết kế phòng họp văn phòng .
Pantry độc lập cần bao nhiêu và vì sao đường nước quyết định vị trí
Ở 100m2, pantry lần đầu có thể đứng độc lập thay vì ghép khu nghỉ như trên mặt bằng nhỏ. Một pantry đủ dùng cho 15 đến 20 người cần 5 đến 6m2: đủ cho một quầy bếp nhỏ, tủ lạnh, máy nước nóng lạnh, chỗ để cốc chén và một bàn ăn nhỏ bốn tới sáu chỗ.
Điểm ràng buộc mà nhiều người bỏ qua là đường cấp thoát nước. Pantry cần cả nước cấp lẫn thoát, và trong toà nhà văn phòng, các trục nước nằm ở vị trí cố định — thường cạnh khu vệ sinh và hộp gen của toà. Đặt pantry gần trục nước thì đường ống ngắn, dễ thi công, ít nguy cơ rò. Kéo pantry ra góc xa để "cho đẹp mặt bằng" nghĩa là phải đi ống thoát dài dưới sàn hoặc trên trần, mà ống thoát cần độ dốc tối thiểu, đi càng dài thì càng khó đảm bảo dốc và càng dễ tắc.
Vì vậy vị trí pantry nên chốt sớm, cùng lúc với vị trí khu vệ sinh, ngay từ bước quy hoạch mặt bằng chứ không phải điền vào sau. Chi tiết bố trí và trang bị pantry nằm trong bài về thiết kế pantry văn phòng , còn số lượng và tiêu chuẩn khu vệ sinh xem bài về tiêu chuẩn nhà vệ sinh văn phòng .
Bố trí khu mở còn lại: giữ trục nhìn và ánh sáng
Sau khi tách phòng riêng và pantry, phần khu mở 60 đến 70m2 là nơi phần lớn người ngồi, và cách sắp phòng kín quyết định chất lượng khu mở này. Nguyên tắc là dồn các phòng kín về một phía — thường là phía sâu, xa mặt kính — để khu mở giữ được mặt tiếp giáp cửa sổ và ánh sáng tự nhiên.
Đặt phòng kín chắn trước mặt kính là sai lầm hay gặp: nó cắt ánh sáng tới khu mở và biến phần lớn chỗ ngồi thành khu thiếu sáng, phải bật đèn cả ngày. Ánh sáng tự nhiên chỉ đi vào được 5 đến 7m tính từ mặt kính, nên phần diện tích quý này phải dành cho chỗ ngồi, không phải cho phòng kín vốn đằng nào cũng cần đèn. Cách tổ chức trục nhìn và phân bổ ánh sáng được trình bày trong bài về quy hoạch mặt bằng văn phòng .
Lưới cột và cách đặt cụm bàn
Ở 100m2 thường đã có một tới hai cột giữa sàn, và vị trí cột ràng buộc cách xếp cụm bàn nhiều hơn người ta tưởng. Cột nằm giữa một cụm bốn bàn thì phá vỡ cụm đó; cột nằm ở đầu cụm hoặc trên tuyến lối đi thì gần như vô hại. Cách xử lý là đo vị trí cột thực tế trước khi chia cụm, rồi đặt các cụm bàn sao cho cột rơi vào ranh giới giữa hai cụm hoặc ẩn vào một tủ tài liệu. Cố xếp bàn theo lưới lý tưởng rồi mới nhét cột vào là cách chắc chắn có vài chỗ ngồi khó chịu với một cây cột ngay bên cạnh. Trên các mặt bằng đã bàn giao, việc chốt lưới cột trước khi vẽ cụm bàn giúp tránh 2 đến 4 chỗ ngồi kém chất lượng.
Số toilet và ràng buộc hạ tầng ở quy mô 100m2
Ở quy mô 20 người, nhu cầu vệ sinh vượt một điểm mà nhiều mặt bằng nhỏ dùng chung được với toà nhà. Tiêu chuẩn hiện hành yêu cầu số thiết bị vệ sinh theo số người sử dụng, và với 100m2 khoảng 20 người thì thường cần tối thiểu hai buồng, tách nam nữ. Nếu toà nhà đã có khu vệ sinh chung trên sàn thì không phải làm trong văn phòng, nhưng nếu không thì đây là hạng mục chiếm 6 đến 10m2 phải trừ vào tổng.
Đây là chỗ cần kiểm tra trước khi thuê mặt bằng: một số sàn thô không có sẵn đầu chờ cấp thoát nước ở vị trí thuận tiện, và làm khu vệ sinh xa trục nước là tốn kém và rủi ro như đã nói với pantry. Xác nhận vị trí đầu chờ nước ngay từ khảo sát ban đầu tránh được phát sinh lớn về sau.
Điều hoà và tải điện ở quy mô 20 người
Ở 100m2 với khoảng 20 người, tổng tải làm mát và tải điện bắt đầu đủ lớn để phải tính toán thay vì ước lượng. Nhiệt lượng cần làm mát đến từ ba nguồn cộng lại: người ngồi, thiết bị điện tử, và bức xạ qua mặt kính. Một mặt bằng 100m2 hướng nắng nhiều với 20 người và đầy đủ máy tính thường cần công suất lạnh cao hơn 20 đến 30% so với mặt bằng cùng diện tích quay lưng với nắng. Bỏ qua chênh lệch này là nguyên nhân của những văn phòng lắp đủ máy theo m2 mà vẫn nóng ở khu cạnh cửa sổ buổi chiều. Tương tự, tải điện phải cộng đúng công suất đỉnh khi mọi máy và điều hoà chạy cùng lúc, không lấy trung bình. Cách tính tải và chia tuyến được trình bày trong bài về hệ thống điều hoà văn phòng .
Khi doanh nghiệp lớn hơn và cần chia zone rõ ràng hơn, bài toán chuyển sang một dạng khác, xem bài về thiết kế văn phòng 200m2 .
Doanh nghiệp đang lập kế hoạch cho mặt bằng quanh mức này có thể xem các dự án ORIIN Concept đã bàn giao , tham khảo phạm vi dịch vụ , hoặc liên hệ ORIIN Concept để nhận phương án bố trí cụ thể.
Câu hỏi thường gặp về thiết kế văn phòng 100m2
Văn phòng 100m2 nên có mấy phòng riêng?
Mức cân bằng phổ biến là một phòng họp và một phòng giám đốc, cộng lại chiếm khoảng 25 đến 30m2, còn lại 70m2 cho khu mở và pantry. Thêm phòng riêng thứ ba là bắt đầu ăn vào khu làm việc tới mức mật độ chỗ ngồi phải nén lại, nên chỉ làm khi thật sự có nhu cầu chức năng chứ không vì muốn nhiều phòng.
100m2 ngồi được bao nhiêu người?
Sau khi trừ một phòng họp, một phòng giám đốc và pantry, phần khu mở còn khoảng 60 đến 65m2, đủ cho 14 đến 20 chỗ ngồi tuỳ mật độ. Nếu bỏ phòng giám đốc riêng và cho lãnh đạo ngồi trong khu mở, số chỗ tăng thêm 3 đến 4 và mặt bằng thoáng hơn hẳn.
Nên làm một phòng họp lớn hay hai phòng họp nhỏ trên 100m2?
Nếu công ty hay có cuộc họp toàn đội thì một phòng lớn 12 đến 15m2 hợp lý hơn. Nếu phần lớn là họp nhóm nhỏ ba tới bốn người và hay trùng giờ, hai phòng 6 đến 8m2 phục vụ tốt hơn dù tốn thêm một bộ vách và cửa. Đếm số cuộc họp theo quy mô trong một tuần thực tế rồi quyết, đừng chọn theo cảm giác.
Pantry văn phòng 100m2 đặt ở đâu?
Vị trí pantry bị ràng buộc bởi đường cấp thoát nước, nên nó nên đặt gần trục nước sẵn có của sàn hoặc gần khu vệ sinh để đường ống ngắn. Kéo pantry ra xa trục nước đòi hỏi đi ống dài dưới sàn nâng hoặc trên trần, làm tăng chi phí và nguy cơ rò, nên vị trí pantry thường nên chốt sớm cùng lúc với vị trí khu vệ sinh.
Về người viết
Nội dung trên được biên soạn bởi Đinh Châu Nhật Tảo — Kiến trúc sư Cao cấp tại ORIIN Concept, phụ trách quy hoạch mặt bằng, tiêu chuẩn diện tích, tổ chức không gian. Các số liệu và ví dụ trong bài lấy từ hồ sơ dự án ORIIN Concept đã bàn giao, không phải tài liệu tham khảo lại.
Cần đánh giá cụ thể cho mặt bằng của bạn? Xem danh mục dự án đã hoàn thiện , tham khảo phạm vi dịch vụ hoặc liên hệ ORIIN Concept để nhận tư vấn về thiết kế văn phòng 100m2.
Bài này thuộc cụm nội dung về thiết kế thi công nội thất văn phòng của ORIIN Concept — nơi tập hợp toàn bộ quy trình, đơn giá và tiêu chuẩn nghiệm thu mà chúng tôi áp dụng cho dịch vụ thiết kế thi công văn phòng trọn gói.